A là mốc trước, B chỉ xảy ra sau A hay tiếp tục từ A?
N51 / 15Chưa đánh dấu
~てから:thứ tự và thời gian đã qua
Nghĩa
Sau khi; đã bao lâu từ khi.
Cách dùng
Vて + から + mệnh đề tiếp theo.
Bổ sung V49: Vてから + khoảng thời gian + になる để nêu thời gian đã trôi qua.
Điểm cần nhớ
Nhấn mạnh A xảy ra trước B. Với mệnh đề sau biểu thị trạng thái kéo dài, có thể mang nghĩa 'kể từ khi A'; khác て以来 thiên về khoảng thời gian kéo dài từ một mốc.
Mẫu thời lượng không có nghĩa hành động liên tục suốt khoảng ấy.
Dấu hiệu nhận biết
Vてから、V
Vてから、ずっと~
Ví dụ Nhật–Việt
1
手を洗ってから、ご飯を食べます。
Tôi rửa tay rồi mới ăn cơm.
2
宿題をしてから、ゲームをします。
Tôi làm bài tập xong rồi mới chơi game.
3
日本に来てから、毎日日本語を使っています。
Kể từ khi đến Nhật, ngày nào tôi cũng dùng tiếng Nhật.
4
日本に来てから三年になります。
Đã ba năm kể từ khi tôi đến Nhật.
N52 / 15Chưa đánh dấu
~たあとで/Nのあとで
Nghĩa
Sau khi A kết thúc thì B diễn ra.
Cách dùng
Vた + あとで; N + のあとで.
Điểm cần nhớ
Chủ yếu nêu quan hệ trước–sau, không tự khẳng định B diễn ra ngay lập tức hay duy trì liên tục từ A. Khác てから ở chỗ thường chỉ đặt mốc sau một sự việc.
Dấu hiệu nhận biết
Vたあとで、~
Nのあとで、~
Ví dụ Nhật–Việt
1
昼ご飯を食べたあとで、散歩しました。
Sau khi ăn trưa, tôi đã đi dạo.
2
仕事のあとで、友達に会います。
Sau giờ làm tôi sẽ gặp bạn.
3
映画を見たあとで、感想を話しましょう。
Sau khi xem phim, chúng ta trao đổi cảm nhận nhé.
N43 / 15Chưa đánh dấu
Vて、V:nối hành động
Nghĩa
Làm A rồi làm B hoặc nối các hành động.
Cách dùng
Vて/Vで + mệnh đề tiếp theo; thời của chuỗi thường ở vị ngữ cuối.
Điểm cần nhớ
Nghĩa nối trước–sau phụ thuộc ngữ cảnh, thể て còn có nghĩa khác.
Dấu hiệu nhận biết
Ví dụ Nhật–Việt
1
手を洗って、ご飯を食べました。
Tôi rửa tay rồi ăn cơm.
N24 / 15Chưa đánh dấu
てはじめて
Nghĩa
Chỉ sau khi A thì mới B (nhận ra, hiểu được hoặc đạt được một trạng thái/khả năng).
Cách dùng
Vて + はじめて、~.
Điểm cần nhớ
A là trải nghiệm hoặc điều kiện cần để B mới trở thành hiện thực; nhấn mạnh “chỉ đến lúc đó mới…”, không đơn thuần kể A rồi B.
Dấu hiệu nhận biết
~てはじめて、分かる/気づく/知る
Ví dụ Nhật–Việt
1
親になってはじめて、苦労が分かった。
Đến khi làm cha mẹ tôi mới hiểu nỗi vất vả.
2
海外で暮らしてはじめて、故郷の良さに気づいた。
Chỉ khi sống nước ngoài mới nhận ra cái hay của quê hương.
3
失敗してはじめて、準備の大切さを知った。
Thất bại rồi tôi mới hiểu tầm quan trọng của việc chuẩn bị.
N25 / 15Chưa đánh dấu
上で
Nghĩa
Sau khi A rồi mới B; trên cơ sở A.
Cách dùng
Vた + 上で; N chỉ hành động + の上で (確認の上で・相談の上で): sau khi làm A. Phân biệt Vる上で “khi/trong việc A” và Nの上で chỉ phương diện như 法律の上で.
Điểm cần nhớ
Khi Vた, B là bước tiếp theo có chủ đích sau khi đã xem xét/chuẩn bị A, hay gặp trong quy trình, công việc.
Dấu hiệu nhận biết
~た上で、決める/判断する
Ví dụ Nhật–Việt
1
よく考えた上で、返事します。
Tôi sẽ suy nghĩ kỹ rồi trả lời.
2
説明を聞いた上で、決めてください。
Hãy nghe giải thích rồi quyết định.
3
内容を確認した上で、署名した。
Sau khi kiểm tra nội dung, tôi đã ký.
N26 / 15Chưa đánh dấu
次第
Nghĩa
Ngay sau khi A xong sẽ B.
Cách dùng
V bỏ ます + 次第、B; N chỉ hành động + 次第 (到着次第); N + 次第で là nghĩa khác «tùy vào N».
Điểm cần nhớ
Trang trọng, thường là thông báo/kế hoạch; B thường là hành động có ý chí và chưa diễn ra.
Dấu hiệu nhận biết
~次第、すぐ/改めて~します
Ví dụ Nhật–Việt
1
準備ができ次第、出発します。
Ngay khi chuẩn bị xong chúng tôi sẽ khởi hành.
2
結果が分かり次第、お知らせします。
Có kết quả chúng tôi sẽ báo ngay.
3
到着次第、ご連絡ください。
Ngay khi đến nơi, vui lòng liên hệ.
N27 / 15Chưa đánh dấu
て以来/てこのかた
Nghĩa
Từ khi A đến nay.
Cách dùng
Vて + 以来/このかた; N + 以来 (với mốc thời gian).
Điểm cần nhớ
Từ mốc A, trạng thái B kéo dài đến hiện tại; てこのかた trang trọng và ít dùng hơn. Không dành cho một hành động đơn lẻ kết thúc ngay.
Dấu hiệu nhận biết
~て以来、ずっと~
~てこのかた、~
Ví dụ Nhật–Việt
1
日本に来て以来、毎日日本語を使っている。
Từ khi đến Nhật, ngày nào tôi cũng dùng tiếng Nhật.
2
卒業して以来、彼に会っていない。
Từ khi tốt nghiệp tôi chưa gặp anh ấy.
3
結婚してこのかた、大きなけんかはない。
Kể từ khi kết hôn đến nay chưa từng cãi nhau lớn.
N28 / 15Chưa đánh dấu
てからでないと/てからでなければ
Nghĩa
Nếu chưa làm A thì chưa thể B.
Cách dùng
Vて + からでないと/からでなければ、B (thường B phủ định).
Điểm cần nhớ
Nhấn mạnh thứ tự bắt buộc: A phải hoàn tất trước rồi B mới khả thi; khác てから chỉ trình tự thông thường.
Dấu hiệu nhận biết
~てからでないと、~できない/分からない
Ví dụ Nhật–Việt
1
実物を見てからでないと、買えない。
Chưa xem hàng thật thì tôi chưa mua được.
2
医者に相談してからでなければ、決められない。
Chưa hỏi bác sĩ thì không quyết được.
3
確認してからでないと、返事できません。
Chưa xác nhận thì không trả lời được.
N19 / 15Chưa đánh dấu
てからというもの(は)
Nghĩa
Kể từ khi A, tình trạng B thay đổi và kéo dài.
Cách dùng
Vて + からというもの(は)、B.
Điểm cần nhớ
Nhấn vào mốc làm cuộc sống/tình trạng đổi khác rõ rệt suốt từ đó đến hiện tại; không phải «sau khi» đơn giản.
Dấu hiệu nhận biết
~てからというもの、ずっと~
Ví dụ Nhật–Việt
1
子どもが生まれてからというもの、毎日育児に追われている。
Kể từ khi con chào đời, ngày nào tôi cũng tất bật chăm con.
2
転職してからというもの、毎日が充実している。
Từ khi đổi việc, ngày nào cũng thấy ý nghĩa.
3
彼と別れてからというもの、元気がない。
Từ khi chia tay anh ấy, cô ấy không còn vui vẻ.
N110 / 15Chưa đánh dấu
~をきっかけに/~を機に/~を契機に
Nghĩa
Lấy một sự kiện làm dịp hoặc bước ngoặt.
Cách dùng
N + をきっかけに/を機に/を契機に.
Điểm cần nhớ
きっかけ có thể là tác động tình cờ; 機 và 契機 thường gặp trong mô tả thay đổi có ý nghĩa hoặc văn viết.
Dấu hiệu nhận biết
Ví dụ Nhật–Việt
1
留学をきっかけに、日本語の勉強が好きになりました。
Nhờ lần du học mà tôi bắt đầu thích học tiếng Nhật.
N111 / 15Chưa đánh dấu
~を皮切りに(して)
Nghĩa
Bắt đầu bằng A rồi nối tiếp hàng loạt.
Cách dùng
N + を皮切りに(して).
Điểm cần nhớ
Nhấn sự kiện đầu của chuỗi mở rộng, không chỉ nói trước–sau đơn lẻ.
Dấu hiệu nhận biết
Ví dụ Nhật–Việt
1
東京公演を皮切りに、全国を回る。
Bắt đầu bằng buổi diễn ở Tokyo, đoàn sẽ đi khắp cả nước.
N112 / 15Chưa đánh dấu
~に至る/~に至って
Nghĩa
Đi đến kết quả hoặc đến giai đoạn đó mới.
Cách dùng
N/V từ điển + に至る; N/V từ điển + に至って.
Điểm cần nhớ
Dùng trong mô tả diễn tiến, kết quả; に至って có thể nhấn tới lúc đó mới phản ứng.
Dấu hiệu nhận biết
Ví dụ Nhật–Việt
1
長い話し合いの末、合意に至った。
Sau cuộc trao đổi kéo dài, hai bên đã đạt thỏa thuận.
N113 / 15Chưa đánh dấu
~にしてようやく
Nghĩa
Mãi đến mốc ấy mới.
Cách dùng
N chỉ thời điểm/giai đoạn + にしてようやく.
Điểm cần nhớ
Nhấn phải tới một mốc đáng kể mới đạt kết quả; khác にして nghĩa ngay cả.
Dấu hiệu nhận biết
Ví dụ Nhật–Việt
1
三度目の挑戦にしてようやく成功した。
Mãi đến lần thử thứ ba tôi mới thành công.
N114 / 15Chưa đánh dấu
~を経て
Nghĩa
Trải qua một giai đoạn hoặc quá trình.
Cách dùng
N + を経て.
Điểm cần nhớ
Thường nói quá trình trước khi đạt mốc sau, không chỉ làm hai việc liền nhau.
Dấu hiệu nhận biết
Ví dụ Nhật–Việt
1
何度も話し合いを経て、結論を出しました。
Qua nhiều lần trao đổi, chúng tôi đã đưa ra kết luận.
N115 / 15Chưa đánh dấu
~を境に(して)
Nghĩa
Lấy một mốc làm ranh giới thay đổi.
Cách dùng
N + を境に(して).
Điểm cần nhớ
Nhấn khác biệt trước và sau, không chỉ một dịp ngẫu nhiên.
Vて + から + mệnh đề tiếp theo.
Bổ sung V49: Vてから + khoảng thời gian + になる để nêu thời gian đã trôi qua.
Nhấn mạnh A xảy ra trước B. Với mệnh đề sau biểu thị trạng thái kéo dài, có thể mang nghĩa 'kể từ khi A'; khác て以来 thiên về khoảng thời gian kéo dài từ một mốc.
Mẫu thời lượng không có nghĩa hành động liên tục suốt khoảng ấy.
Chủ yếu nêu quan hệ trước–sau, không tự khẳng định B diễn ra ngay lập tức hay duy trì liên tục từ A. Khác てから ở chỗ thường chỉ đặt mốc sau một sự việc.