ChuoikanjiHọc và Nhớ Kanji theo chuỗi !Tài khoản
← Tất cả chuỗi ngữ pháp

CHUỖI 05 / 22

Trong lúc / đang diễn ra

A đang diễn ra, B xảy ra hoặc trạng thái tiếp tục thế nào?

N51 / 10Chưa đánh dấu

~ている:tiếp diễn/kết quả/thói quen

Nghĩa

Đang làm, ở trạng thái kết quả hoặc thường làm.

Cách dùng

Vて + いる; lịch sự Vています. Bổ sung V49: Vて/Vで + いる; nghĩa phụ thuộc loại động từ và ngữ cảnh thời gian.

Điểm cần nhớ

Thẻ này tập trung vào hành động đang diễn ra. Tùy động từ và ngữ cảnh, ている còn chỉ trạng thái kết quả (窓(まど)が開(あ)いている: cửa sổ đang mở) hoặc thói quen (毎日(まいにち)走(はし)っている: chạy hằng ngày). Bản thân ている không có nghĩa “trong lúc A thì B”. Với 開(ひら)く chỉ trạng thái đã mở; với 毎日(まいにち)走(はし)る chỉ thói quen. Không phải mọi ている đều là đang làm ngay lúc nói.

Dấu hiệu nhận biết
  • 今(いま)、Vています
  • Vているところ

Ví dụ Nhật–Việt

1

Bây giờ tôi đang nấu ăn.

2

Bọn trẻ đang chơi ngoài vườn.

3

Bố tôi đang đọc báo.

4

Cửa sổ đang mở.

5

Mỗi sáng tôi chạy bộ ở công viên.

N42 / 10Chưa đánh dấu

ながら

Nghĩa

Vừa A vừa B (đồng thời).

Cách dùng

V bỏ ます + ながら; hành động B là chính; chủ thể A/B thường giống nhau.

Điểm cần nhớ

Ở nghĩa làm hai việc cùng lúc, hai hành động thường do cùng một người làm. Việc ở vế sau là hành động chính.

Dấu hiệu nhận biết
  • 音楽(おんがく)を聞(き)きながら~
  • ~ながら~

Ví dụ Nhật–Việt

1

Vừa nghe nhạc vừa học.

2

Đừng vừa đi vừa gọi điện.

3

Anh ấy vừa cười vừa nói.

N43 / 10Chưa đánh dấu

あいだに

Nghĩa

Trong lúc A kéo dài thì B xảy ra.

Cách dùng

Vている/Vない + 間(あいだ)に; Vる chỉ trạng thái hoặc hoạt động kéo dài + 間(あいだ)に (日本(にほん)にいる間(あいだ)に); N + の間(あいだ)に; Aい + 間(あいだ)に; Aな + な間(あいだ)に.

Điểm cần nhớ

間(あいだ)に đặt một sự việc vào một thời điểm trong khoảng đang xét, như có người gọi khi mình đang tắm.

Dấu hiệu nhận biết
  • ~ている間(あいだ)に、~

Ví dụ Nhật–Việt

1

Trong lúc con ngủ, tôi đã dọn nhà.

2

Trong thời gian ở Nhật, tôi muốn đi Kyoto.

3

Trong lúc vắng nhà, hàng được giao đến.

N44 / 10Chưa đánh dấu

~間(あいだ):suốt khoảng

Nghĩa

Trong suốt thời gian một trạng thái kéo dài.

Cách dùng

V thể thường/Aい + 間(あいだ); Aな + な間(あいだ); Nの間(あいだ).

Điểm cần nhớ

間(あいだ) nêu khoảng thời gian mà một trạng thái hoặc hoạt động tiếp diễn. Thêm に khi muốn đặt một sự việc vào bên trong khoảng ấy.

Dấu hiệu nhận biết

    Ví dụ Nhật–Việt

    1

    Suốt kỳ nghỉ hè tôi ở nhà bà.

    N45 / 10Chưa đánh dấu

    ~ところだ:sắp/đang/vừa

    Nghĩa

    Chỉ giai đoạn của hành động.

    Cách dùng

    V từ điển + ところだ: sắp; Vているところだ: đang; Vたところだ: vừa xong.

    Điểm cần nhớ

    Không nhầm với Vたところ、B nêu kết quả phát hiện.

    Dấu hiệu nhận biết

      Ví dụ Nhật–Việt

      1

      Tôi đang chuẩn bị ra ngoài.

      2

      Tôi vừa mới về đến.

      N26 / 10Chưa đánh dấu

      最中(さいちゅう)

      Nghĩa

      Đúng giữa lúc đang A thì B.

      Cách dùng

      Vている + 最中(さいちゅう)(に); Nの + 最中(さいちゅう)(に).

      Điểm cần nhớ

      Nhấn mạnh một hoạt động đang diễn ra ngay lúc đó; B thường xen ngang hoặc bất ngờ. Không nhất thiết hoạt động phải đạt cao trào hay mức mạnh nhất.

      Dấu hiệu nhận biết
      • 会議(かいぎ)/食事(しょくじ) + の最中(さいちゅう)に
      • ~ている最中(さいちゅう)に

      Ví dụ Nhật–Việt

      1

      Đúng giữa cuộc họp, điện thoại reo.

      2

      Đang giữa bữa ăn thì mất điện.

      3

      Đang thi thì bên ngoài ồn lên.

      N27 / 10Chưa đánh dấu

      ばかりだ/一方(いっぽう)だ

      Nghĩa

      Cứ ngày càng A (tiến triển một chiều).

      Cách dùng

      V thể từ điển chỉ sự biến đổi + ばかりだ/一方(いっぽう)だ, như 増(ふ)える・減(へ)る・悪(わる)くなる. Không nối trực tiếp tính từ để diễn đạt xu hướng: 高(たか)い → 高(たか)くなる一方(いっぽう)だ.

      Điểm cần nhớ

      Cả hai diễn tả biến đổi tiếp diễn theo một hướng. Với nghĩa xu hướng này, ばかりだ thường thể hiện tình hình xấu đi hoặc sự lo ngại; 一方(いっぽう)だ có thể dùng cho cả thay đổi tốt lẫn xấu, dù cũng hay gặp trong ngữ cảnh bất lợi. Không nhầm với Vたばかりだ “vừa mới làm xong”, Vるばかりだ “chỉ còn việc làm” hay 一方(いっぽう)で nêu hai mặt.

      Dấu hiệu nhận biết
      • ~増(ふ)える一方(いっぽう)だ
      • ~悪(わる)くなるばかりだ

      Ví dụ Nhật–Việt

      1

      Giá cả cứ tăng mãi.

      2

      Dân số cứ giảm dần.

      3

      Bệnh tình cứ xấu đi.

      N28 / 10Chưa đánh dấu

      つつある

      Nghĩa

      Đang dần A (quá trình biến đổi).

      Cách dùng

      V bỏ ます + つつある.

      Điểm cần nhớ

      Diễn tả một biến đổi đang tiến triển, thường văn viết/báo chí; khác ている chỉ trạng thái hiện tại nói chung.

      Dấu hiệu nhận biết
      • 変(か)わりつつある
      • 増(ふ)えつつある

      Ví dụ Nhật–Việt

      1

      Cảnh quan thành phố đang dần thay đổi.

      2

      Kinh tế đang dần phục hồi.

      3

      Công nghệ mới đang dần phổ biến.

      N29 / 10Chưa đánh dấu

      つつ

      Nghĩa

      Trong khi vừa A vừa B (văn viết).

      Cách dùng

      V bỏ ます + つつ、B.

      Điểm cần nhớ

      Hai hành động song song thường cùng chủ thể; trang trọng/văn viết hơn ながら. Phân biệt つつも mang nghĩa nhượng bộ “dù A nhưng B”.

      Dấu hiệu nhận biết
      • ~つつ、~

      Ví dụ Nhật–Việt

      1

      Vừa cân nhắc tương lai vừa quyết định hướng đi.

      2

      Vừa kiểm tra tài liệu vừa giải thích.

      3

      Vừa bàn với mọi người vừa triển khai kế hoạch.

      N210 / 10Chưa đánh dấu

      うちに

      Nghĩa

      ① Tranh thủ khi A còn duy trì, trước khi tình huống thay đổi. ② Trong quá trình A, một biến đổi B dần xảy ra.

      Cách dùng

      V thể từ điển/ない/ている + うちに; Aい + うちに; Aな + なうちに; Nの + うちに.

      Điểm cần nhớ

      Có hai nét chính: tranh thủ trước khi hết thời cơ và biến đổi tự nhiên trong quá trình; khác 間(ま)に thiên về khung thời gian.

      Dấu hiệu nhận biết
      • ~ないうちに、~
      • ~ているうちに、いつの間(ま)にか~

      Ví dụ Nhật–Việt

      1

      Trước khi quên hãy ghi lại.

      2

      Khi còn trẻ tôi muốn đi du lịch.

      3

      Cứ nói chuyện một lúc thì cảm giác căng thẳng biến mất.

      CÙNG Ý NGHĨA · KHÁC CÁCH DIỄN ĐẠT

      Đối chiếu nhanh

      ~ている:tiếp diễn/kết quả/thói quen

      Đang làm, ở trạng thái kết quả hoặc thường làm.

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      Vて + いる; lịch sự Vています. Bổ sung V49: Vて/Vで + いる; nghĩa phụ thuộc loại động từ và ngữ cảnh thời gian.

      Thẻ này tập trung vào hành động đang diễn ra. Tùy động từ và ngữ cảnh, ている còn chỉ trạng thái kết quả (窓(まど)が開(あ)いている: cửa sổ đang mở) hoặc thói quen (毎日(まいにち)走(はし)っている: chạy hằng ngày). Bản thân ている không có nghĩa “trong lúc A thì B”. Với 開(ひら)く chỉ trạng thái đã mở; với 毎日(まいにち)走(はし)る chỉ thói quen. Không phải mọi ている đều là đang làm ngay lúc nói.

      ながら

      Vừa A vừa B (đồng thời).

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V bỏ ます + ながら; hành động B là chính; chủ thể A/B thường giống nhau.

      Ở nghĩa làm hai việc cùng lúc, hai hành động thường do cùng một người làm. Việc ở vế sau là hành động chính.

      あいだに

      Trong lúc A kéo dài thì B xảy ra.

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      Vている/Vない + 間(あいだ)に; Vる chỉ trạng thái hoặc hoạt động kéo dài + 間(あいだ)に (日本(にほん)にいる間(あいだ)に); N + の間(あいだ)に; Aい + 間(あいだ)に; Aな + な間(あいだ)に.

      間(あいだ)に đặt một sự việc vào một thời điểm trong khoảng đang xét, như có người gọi khi mình đang tắm.

      ~間(あいだ):suốt khoảng

      Trong suốt thời gian một trạng thái kéo dài.

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V thể thường/Aい + 間(あいだ); Aな + な間(あいだ); Nの間(あいだ).

      間(あいだ) nêu khoảng thời gian mà một trạng thái hoặc hoạt động tiếp diễn. Thêm に khi muốn đặt một sự việc vào bên trong khoảng ấy.

      ~ところだ:sắp/đang/vừa

      Chỉ giai đoạn của hành động.

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V từ điển + ところだ: sắp; Vているところだ: đang; Vたところだ: vừa xong.

      Không nhầm với Vたところ、B nêu kết quả phát hiện.

      最中(さいちゅう)

      Đúng giữa lúc đang A thì B.

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      Vている + 最中(さいちゅう)(に); Nの + 最中(さいちゅう)(に).

      Nhấn mạnh một hoạt động đang diễn ra ngay lúc đó; B thường xen ngang hoặc bất ngờ. Không nhất thiết hoạt động phải đạt cao trào hay mức mạnh nhất.

      ばかりだ/一方(いっぽう)だ

      Cứ ngày càng A (tiến triển một chiều).

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V thể từ điển chỉ sự biến đổi + ばかりだ/一方(いっぽう)だ, như 増(ふ)える・減(へ)る・悪(わる)くなる. Không nối trực tiếp tính từ để diễn đạt xu hướng: 高(たか)い → 高(たか)くなる一方(いっぽう)だ.

      Cả hai diễn tả biến đổi tiếp diễn theo một hướng. Với nghĩa xu hướng này, ばかりだ thường thể hiện tình hình xấu đi hoặc sự lo ngại; 一方(いっぽう)だ có thể dùng cho cả thay đổi tốt lẫn xấu, dù cũng hay gặp trong ngữ cảnh bất lợi. Không nhầm với Vたばかりだ “vừa mới làm xong”, Vるばかりだ “chỉ còn việc làm” hay 一方(いっぽう)で nêu hai mặt.

      つつある

      Đang dần A (quá trình biến đổi).

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V bỏ ます + つつある.

      Diễn tả một biến đổi đang tiến triển, thường văn viết/báo chí; khác ている chỉ trạng thái hiện tại nói chung.

      つつ

      Trong khi vừa A vừa B (văn viết).

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V bỏ ます + つつ、B.

      Hai hành động song song thường cùng chủ thể; trang trọng/văn viết hơn ながら. Phân biệt つつも mang nghĩa nhượng bộ “dù A nhưng B”.

      うちに

      ① Tranh thủ khi A còn duy trì, trước khi tình huống thay đổi. ② Trong quá trình A, một biến đổi B dần xảy ra.

      Cách dùng & điểm cần nhớ

      V thể từ điển/ない/ている + うちに; Aい + うちに; Aな + なうちに; Nの + うちに.

      Có hai nét chính: tranh thủ trước khi hết thời cơ và biến đổi tự nhiên trong quá trình; khác 間(ま)に thiên về khung thời gian.

      Tài liệu tự biên soạn, có AI hỗ trợ